Jak wygląda droga rozwoju górskiego od turystyki do wspinaczki i udziału w wyprawach wysokogórskich?
Osoby, które zakochują się w górach, stawiając pierwsze kroki w Tatrach, stopniowo rozciągają swoje marzenia na coraz wyższe góry i trudniejsze do osiągnięcia cele. O ile letnia turystyka w Beskidach czy na szlakowanych ścieżkach Tatr nie wymaga ukończenia specjalistycznych szkoleń, o tyle dalszy rozwój zmierzający w stronę zimowej turystyki wysokogórskiej lub przejść pozaszlakowych (najczęściej wspinaczkowych) wymaga posiadania właściwej wiedzy i umiejętności oraz stopniowego budowania doświadczenia.
Wstęp
Na polskim rynku działa wiele podmiotów prowadzących kursy i szkolenia z turystyki górskiej oraz wspinaczki. Taką działalność prowadzą zarówno kluby wysokogórskie zrzeszone w Polskim Związku Alpinizmu (PZA), jak i prywatne firmy czy kluby niezrzeszone w tym związku sportowym. Od czasu uwolnienia zawodu instruktora nie jest to już uprawnienie państwowe, które nadawane kiedyś było wyłącznie przez PZA. W efekcie wiele szkół prowadzi autorskie szkolenia w oparciu o własne programy i pomysły, dzięki czemu skostniały niegdyś system szkoleń górskich dynamicznie się rozwija. Pojawiły się np. szkolenia ferratowe, które wychodzą naprzeciw potrzebie przygotowania się do jakże popularnej w Europie turystyki górskiej na drogach ubezpieczonych via ferratą (dawniej w Polsce takich kursów nie było).
W Vertisport także szkolimy wykorzystując nowoczesne metody, badania i rozwiązania, które dyktuje np. ewolucja sprzętu wspinaczkowego. Tworzymy i udoskonalamy własne programy, aby uzyskać jak najlepsze wyniki dydaktyczne.
Do czasu powstania programu Summit Ready nie było jednak w Polsce kompleksowego systemu szkoleniowego, który prowadziłby uczestników przez całą ścieżkę rozwoju górskiego – od letniej turystyki górskiej, przez wspinaczkę skałkową i górską do alpinizmu. Od zimowej turystyki górskiej, po wyprawy wysokogórskie i himalaizm. Stworzony w 2023 roku program Summit Ready jest pierwszym w Polsce kompleksowym systemem, który ma za zadanie krok po kroku przygotować uczestników do samodzielnej działalności w górach wysokich. Dzięki logicznie ułożonej ścieżce rozwoju, zasadom certyfikacji i nadzorowi instruktorskiemu, program przeprowadza osobę od pierwszych kroków w terenie wysokogórskim, po udział w wyprawach w góry wysokie.
Od momentu kiedy w 2023 roku przeprowadziliśmy w Vertisport pierwszy nabór do programu Summit Ready, uczestnicy naszych szkoleń osiągali ambitne cele w Alpach, Andach i Himalajach. Zdobywali szczyty takie jak Grossglockner, Dufourspitze, Matterhorn, Kazbek, Elbrus, Alpamayo, Ama Dablam, Broad Peak czy Everest. W 2025 przeszliśmy do kolejnego etapu wdrażania programu – realizacji obozów górskich i wspinaczkowych, wypraw alpejskich i ekspedycji wysokogórskich. Pierwsze wyprawy Summit Ready osiągnęły sukcesy w Himalajach i Andach – uczestnicy stanęli na szczytach Island Peak, Ama Dablam i Aconcagua.
W tym artykule opisuję, jak działa program, jakie etapy zawiera, czego możesz oczekiwać na każdym poziomie oraz jak wygląda droga do osiągania Twoich wysokogórskich celów.
Czym jest Summit Ready
Program Summit Ready to kompleksowy system szkoleniowy zaprojektowany, by nabywać specjalistycznej wiedzy, rozwijać umiejętności techniczne, zdobywać doświadczenie górskie i przygotowanie mentalne niezbędne do bezpiecznego udziału w różnych formach aktywności wysokogórskich.
Program łączy kursy (turystyczne, wspinaczkowe, wyprawowe oraz ogólne), obozy szkoleniowe, system treningowy przygotowania motorycznego, wyprawy alpejskie i ekspedycje wysokogórskie z procesem certyfikacji (ustalenia wymogów dla konkretnych szczytów i przygotowań pod ich osiągnięcie).
Wszystkie elementy są powiązane w logiczną ścieżkę rozwoju.
Zasady działania programu (główne cele i założenia)
W Vertisport nakreśliliśmy następującą misję Programu:
Efektem uczestnictwa w programie Summit Ready ma być udział w górskich aktywnościach i wyprawach ludzi nieprzypadkowych i właściwie przygotowanych do odpowiedniej dla danej góry skali trudności. Program zwiększa bezpieczeństwo wypraw i szansę sukcesu w postaci wejścia na szczyt oraz bezpiecznego powrotu.
Program jest przeznaczony dla osób, które:
- chcą systematycznie zdobywać wiedzę, budować doświadczenie i rozwijać umiejętności techniczne,
- preferują naukę pod opieką doświadczonych instruktorów i chcą mieć spersonalizowaną ścieżkę rozwoju,
- planują udział w wyprawach wysokogórskich i chcą zwiększyć swoje bezpieczeństwo.
Program sprawdza się zarówno u osób, które zaczynają przygodę ze wspinaniem, jak i u tych, którzy mają już doświadczenie i chcą przejść do kolejnego poziomu zaawansowania.
Naszym celem i zadaniem jest:
- zwiększanie poziomu umiejętności i wiedzy górskiej w oparciu o indywidualną ścieżkę rozwoju górskiego,
- wszechstronne i kompleksowe przygotowanie adeptów do uczestnictwa w wyprawach w góry wysokie,
- stworzenie grup i społeczności, które będą realizować swoje górskie marzenia i cele na wszystkich poziomach zaawansowania,
- organizacja wypraw wysokogórskich, których uczestnikami są osoby właściwie przygotowane do skali trudności danej ekspedycji.
Programu Summit Ready wyróżnia się następującymi cechami:
- Chronologia i hierarchia: szkolenia są uporządkowane w kolejności, w której powinny być realizowane; niektóre kursy są kontynuacją poprzednich. Zachowujemy logiczny układ – od turystyki po wspinaczkę, od kursów skałkowych po wspinaczkę lodową i alpinizm.
- Kompleksowość: program obejmuje szkolenia z turystyki letniej i zimowej, pełną ścieżkę kursów wspinaczkowych, szkolenia wyprawowe takie jak HMS, techniki ekspedycyjne czy ratownictwo i medycyna wysokogórska.
- Indywidualna ścieżka rozwoju górskiego: po analizie ankiety i pierwszym spotkaniu na jednym z kursów, instruktor może zaproponować spersonalizowany plan szkoleń i wypraw prowadzący do realizacji Twoich celów
Ścieżka rozwoju górskiego
Droga rozwoju górskiego, którą wybierzesz może wyglądać bardzo różnie, tak jak różne są oczekiwania, marzenia, plany i cele indywidualne. Niezależnie jak ona będzie wyglądać w przyszłości, powinna przebiegać według określonego logicznego schematu. Powyższy diagram przedstawia ścieżkę rozwoju górskiego programu Summit Ready, na podstawie której realizujemy w Vertisport szkolenia, obozy i wyprawy górskie.
Ścieżka składa się z dwóch podstawowych obszarów (rodzajów aktywności) – TURYSTYKI i WSPINACZKI. W jednym i drugim obszarze występuje podział na aktywności letnie i zimowe – zarówno w turystyce, jak i we wspinaczce te dwa rodzaje wymagają rozdzielenia ze względu na inny charakter działalności. Co do zasady udział w aktywnościach zimowych wymaga przejścia ścieżki letniej (w obszarze turystyki nie jest to obowiązkowe, natomiast do uczestnictwa w technicznych kursach zimowych wymagamy ukończenia letnich kursów wspinaczkowych).
Turystyka i wspinaczka mogą stanowić odrębne gałęzie na ścieżce Twojego osobistego rozwoju górskiego. Wszystko zależy od Twoich aspiracji, chęci, możliwości, oczekiwań i marzeń.
Obszar TURYSTYKA
Jeżeli chcesz realizować się tylko w obszarze turystyki, ścieżka zaprowadzi Cię aż po łatwe himalajskie szczyty, które nie wymagają umiejętności wspinaczkowych. Kursy ferratowe, letniej turystyki górskiej, turystyki zimowej i alpejskiej, a później szkolenia wyprawowe, przygotują Cię kompleksowo do udziału w wyjazdach alpejskich, czy wyprawach wysokogóskich. Podążając tą ścieżką rozwoju i budując stopniowo doświadczenie wysokości i trudności, przygotujesz się nawet do wyprawy na najwyższą górę świata – Mount Everest. W międzyczasie możesz spróbować swoich sił we wspinaczce – jeżeli Ci się spodoba, to rozwój wspinaczkowy będzie wspomagał Cię na drodze rozwoju turystycznego i stopniowo będzie przygotowywał Cię do realizacji trudniejszych, technicznych wyzwań wysokogórskich. Szkolenia wspinaczkowe podnoszą bezpieczeństwo i dają większą pewność poruszania się na trudniejszych drogach, które mieszczą się jeszcze w obszarze turystyki.
Obszar WSPINACZKA
Jeżeli marzy Ci się wspinaczka w Tatrach lub Alpach, a w przyszłości chcesz realizować ambitniejsze cele wysokogórskie, droga poprowadzi Cię przez cały cykl szkolenia technicznego: kursy skałkowe, wspinaczki górskiej letniej (tzw. kursy letnie) oraz drytoolingu, wspinaczki lodowej, alpinizmu i technik ekspedycyjnych (kursy zimowe). Ścieżka rozwoju wspinaczkowego wymaga dłuższego rozwoju i stopniowego nabierania doświadczenia przed przejściem do kolejnego etapu. Utrzymanie chronologii pozwoli Ci na właściwe przygotowanie – tu nie ma bezpiecznej drogi na skróty!
Szkolenia wyprawowe (ogólne)
Pomiędzy obszarami turystyki i wspinaczki umieściliśmy ogólne szkolenia, które wspomagają rozwój w obydwu obszarach. Nazywamy je szkoleniami wyprawowymi, bowiem mają za zadanie przygotować Cię do określonych warunków wysokogórskich, zgodnie ze specyfiką danego typu wyprawy. W tym bloku szkoleniowych znajdują się kursy ekspedycyjne podstawowe (nauka poruszania się po poręczówkach), moduł High Mountain Survival (HMS) przygotowujący do biwakowania i bytowania w namiotach w warunkach wyprawowych, czy szkolenie z pierwszej pomocy, podstaw ratownictwa i medycyny wysokogórskiej.
Program Rozwoju Motorycznego
Niezależnie na jakim etapie górskiego rozwoju jesteś i jaki poziom reprezentujesz, do każdej górskiej aktywności musisz się mniej lub bardziej przygotować treningowo. W ramach Summit Ready realizujemy także Program Rozwoju Motorycznego, prowadzony przez trenera biegów ultra. Dedykowany jest on wszystkim, którzy planują podnieść poziom swojej sprawności fizycznej i przygotowania wydolnościowego do wypraw wysokogórskich, czy realizacji innych celów związanych z aktywnościami górskimi.
PRM jest systemem treningowym wszechstronnego przygotowania sportowego dla wszystkich osób podejmujących górskie wyzwania, które wymagają podniesienia sprawności i zwiększenia wytrzymałości fizycznej.
Mimo, że Program prowadzony jest w oparciu o metodykę sportu profesjonalnego, naszym celem nie jest wynik sportowy i nie kierujemy go tylko do sportowców. Z naszej oferty treningowej może skorzystać każdy, kto chce zwiększyć swoje możliwości wydolnościowe (motoryczne), by poprzez rozwój w tym obszarze realizować swoje górskie cele w bardziej efektywnym, bezpiecznym i satysfakcjonującym stylu.
Etapy rozwoju — przykładowa droga osoby początkującej
Poniżej opisuję przykładową ścieżkę rozwoju górskiego osoby początkującej. Może być ona dostosowana do Twoich potrzeb lub wyglądać inaczej, jeżeli masz już określone doświadczenie górskie lub wspinaczkowe.
Etap I — Wejście
Co obejmuje:
Wypełnienie ankiety Summit Ready, udział w pierwszym kursie – letniej lub zimowej turystyki wysokogórskiej, kursie ferratowym (obszar turystyki) lub kursie skałkowym Basic (obszar wspinaczki)
Cel:
Nauka poprawnej asekuracji, podstaw poruszania się po terenie skalnym, nabycie niezbędnej wiedzy zwiększającej świadomość i bezpieczeństwo, a w warunkach zimowych przyswojenie wiedzy i zasad z zakresu zagrożeń lawinowych.
Rezultat:
Posiadasz podstawowe umiejętności i wiedzę, które stanowią podstawę prawidłowego dalszego rozwoju. Na tym etapie instruktor ocenia Twój poziom i proponuje kolejne kroki.
Etap II — Rozwój umiejętności
Co obejmuje:
Kursy ferratowe, udział w obozach górskich letnich i zimowych, kurs turystyki alpejskiej L2 (obszar turystyki), kurs skałkowy wielowyciągowy, kurs wspinaczki górskiej P1 (obszar wspinaczki)
Cel:
Budowa doświadczenia, współpraca w zespole, rozwój techniczny, nauka zaawansowanych operacji linowych i asekuracji
Rezultat:
Gotowość do udziału w wyprawach alpejskich i wyprawach z cyklu „Góry wysokie na start” (turystyka) i kursach wspinaczkowych zimowych (wspinaczka).
Etap III — Przygotowanie do wypraw i zaawansowana technika
Co obejmuje:
Szkolenia wyprawowe – HMS, kurs ekspedycyjny, medycyna wysokogórska, a w obszarze wspinaczki kursy drytoolingu, wspinaczki lodowej, alpinizmu. Udział w obozach górskich i wspinaczkowych.
Cel:
Budowa doświadczenia wysokogórskiego, rozwój wspinaczkowy, przygotowanie do wypraw i ekspedycji wysokogórskich.
Rezultat:
Możliwość udziału wyprawach i ekspedycjach wysokogórskich, przygotowanie do zdobywania technicznych szczytów alpejskich
Etap IV — Udział w ekspedycjach wysokogórskich i wyprawach technicznych (alpinizm i himalaizm)
Co obejmuje:
Udział w wyprawach wysokogórskich, obozy szkoleniowe techniczne, praktyczne zastosowanie nabytych umiejętności pod opieką kierownika programu i instruktorów.
Cel:
Zdobycie doświadczenia w realnych warunkach wyprawowych i pełne przygotowanie do samodzielnej działalności wysokogórskiej (turystycznej i wspinaczkowej)
Rezultat:
Uzyskanie niezbędnego doświadczenia pozwalającego na samodzielną organizację i działalność w górach wysokich.
Najbliższe szkolenia Vertisport
Jak dołączyć do Programu i co warto wiedzieć przed startem
Pierwszy krok:
Wypełnij ankietę Summit Ready, poczekaj na odpowiedź mailową i umów się na bezpłatną konsultację
Pierwsze szkolenie:
Weź udział w zaproponowanym pierwszym szkoleniu (lub unifikacji), gdzie nasz instruktor będzie mógł Cię poznać osobiście. Oceni on Twój poziom i przekaże swoje sugestie kierownikowi programu, który zaproponuje Ci indywidualną ścieżkę rozwoju.
Czas trwania:
Program opracowany dla Ciebie może trwać od kilku miesięcy do kilku lat — wszystko zależy od Twoich celów, startowego poziomu i doświadczenia.
Koszty:
Sam udział w programie (wypełnienie ankiety i wstępna konsultacja) i wszystkie związane z nim benefity są bezpłatne. Płacisz nam jedynie za konkretne szkolenia czy wyprawy.
Dodatkowo, wszystkie formy aktywności górskich wymagają pewnych nakładów finansowych na odzież, wyposażenie i sprzęt. Wyjazdy w góry (zwłaszcza ekspedycje) też kosztują. Na każdym etapie współpracy w ramach programu oferujemy fachowe doradztwo, które oszczędzić wydatki za zakup nietrafionych rzeczy lub udział w wyprawach, na które nie byłeś jeszcze gotowy.
Brak zobowiązań:
Nie wymagamy, abyś po ukończonych szkoleniach brał udział w naszych wyprawach. Jesteśmy przekonani, że jak się poznamy będziesz miał, po prostu, na to ochotę. Wyprawy wysokogórskie organizujemy wyłącznie dla osób, które znamy i które przeszkoliliśmy (lub zweryfikowaliśmy na unifikacjach). Twój udział w wyprawach Summit Ready to obopólna korzyść – my znamy Ciebie, a Ty znasz nas (nie jedziesz w góry z przypadkowymi osobami). Jeżeli jednak zdecydujesz się na udział w wyprawach organizowanych przez inne agencje lub będziesz działać w górach samodzielnie – zawsze będziemy trzymać za Ciebie kciuki!
Podsumowanie
Góry dostarczają emocji, adrenaliny i wrażeń, którym trudno się oprzeć, gdy już połkniemy „bakcyla”. Niestety, w tym obszarze aktywności nawet pojedynczy błąd może doprowadzić do śmierci lub poważnego uszczerbku na zdrowiu. W każdym roku w Tatrach, Alpach i innych górach świata ginie co najmniej kilkaset osób. Część z nich to osoby doświadczone i świetni wspinacze, którzy realizowali jakieś ekstremalne cele. Natomiast zdecydowana większość to osoby, które nie były dostatecznie przygotowane do realizacji danego celu. Tym śmierciom można byłoby zapobiec dzięki szkoleniom i właściwemu, systematycznemu rozwojowi.
Jako instruktor i pedagog z wykształcenia (wychowanie fizyczne o specjalności instruktorsko-trenerskiej) zawsze podkreślam naszym adeptom konieczność udziału w specjalistycznych szkoleniach górskich i wagę przekazywanej na nich wiedzy. Stworzyłem Vertisport i program Summit Ready w poczuciu misji, której realizacja pomaga zwiększać bezpieczeństwo w szeroko pojętej turystyce wysokogórskiej, podnosi świadomość, poziom wiedzy i umiejętności oraz ogranicza liczbę występowania sytuacji kryzysowych i awaryjnych.
Program Summit Ready dedykujemy wszystkim tym, którzy traktują góry poważnie i chcą rzetelnie przygotować się do wypraw wysokogórskich. Jeżeli jesteś taką osobą, zachęcam do kontaktu i dołączenia do teamu Summit Ready.
Najbliższe wyprawy Summit Ready
Cena:
